सखे, तुझे डोळे खूप सुंदर आहेत. पाणीदार आहेत. तुला पहिल्यांदा पाहिले तेव्हा तुझ्या डोळ्यांवरच माझे डोळे जडले होते. त्या अथांगतेत इतका बुडत गेलो, की आजही त्यातून बाहेर येणे जमलेच नाही.
‘खरंच! म्हणजे तुला माझे डोळे सोडून आणखी काहीच आवडलं नाही, आकर्षकही वाटलं नाही?’
सखे, अवयवांनी आकर्षित करून मनापर्यंत पोहोचू न देण्याचे तुझे तेव्हा वयच नव्हते. तू वयात येत होतीस. तू तेव्हा नुकतीच सोडलेली निरागसता तुझ्या डोळ्यांत जाऊन वसली होती. निरागसतेसोबत आलेली चंचलता व चपलता यांचा तुझ्या पापण्यांआड एकमेकींशी लपंडाव सुरू होता. तुझ्या डोळ्यांत तुला शोधता शोधता स्वत:च हरवलो.
‘इतका हरवलास, की कधी गवसलाच नाहीस. का अचानक दूर गेलास? तोही न सांगता!’
सखे, कारणे खूप आहेत. सांगेन कधी तरी. पण, तुझ्यासवे तुझाच होतो व तुझ्याविनाही तुझाच राहिलो. तुझ्यावाचून मला या तुझ्या डोळ्यांनीच जिवंत ठेवले. खरं नाही वाटत? ठीक आहे, हरकत नाही. तशी माझी कुठली गोष्ट तुला पटत होती? ते जाऊ दे! तू हे इंदिवरचे ‘जीवन से भरी तेरी आँखें मजबूर करे जीने के लिए’ हे गीत ऐक. कल्याणजी आनंदजी यांचे सूर आणि किशोर कुमारांचा स्वर! हेडफोन लाव आणि फक्त ऐकत राहा.
सखे, तुझ्या डोळ्यांनी जगायला लावलं म्हणून मी जिवंत राहिलो. अन्यथा कधीचाच गेलो असतो. त्या अर्थाने माझं जीवन तुझ्या डोळ्यांत होतं; पाण्याला ‘जीवन’ हेही एक नाव आहे, ते उगाच नाही! तुझं सौंदर्य कशात आहे, याची तुला कल्पना नव्हती. इतरांच्या नजरा जिथे थांबत, तिथे ते नव्हतंच. ते होतं तुझ्या विचार करण्याच्या क्षमतेत, व्यक्तिमत्त्वात. म्हणून असेल कदाचित पण मला तुझं चित्र कधीच काढता आलं नाही. तुला शब्दबद्धही करता आलं नाही. रेषांतून, अक्षरांतून तुला रेखाटण्याएवढी क्षमता कदाचित माझ्याजवळच्या कुंचल्यात, लेखणीत नसावी.
सखे, वयात येऊ लागलेल्य नवयुवतीला जेव्हा स्वदेहाच्या कमनीयतेची जाणीव पुरुषाच्या नजरेतून होऊ लागते तेव्हा प्रारंभी त्या पाहण्याचे व्यसन जडते. तो देहाचा, सौंदर्याचा गौरव वाटू लागतो. इतरांचे पाहणे तिच्या अभिमानाचा विषय होतो. स्वत:तल्या स्त्रीत्वाची जाणीव होते, तेव्हा पुरुषांची नजर खटकू लागते. आपला फक्त देह हवाय; मनाशी, स्त्रीत्वाशी काही देणेघेणे नाही हे कळते. चीड येते. प्रत्येक पुरुष त्याच नजरेने स्त्रीकडे पाहतो ही भावना दृढ होत जाते. आपल्यासाठी म्हणून केलेली प्रत्येक गोष्ट आपला देह हवाय म्हणून केली जातेय, असे वाटू लागते. निखळ असे काहीही उरत नाही. तुझ्यासाठी मी केलेली कुठलीही गोष्ट तुला नकोशी होत गेली. मला टाळण्याची हजारो कारणे तुझ्याजवळ होती; मीही न कंटाळता ती ऐकत गेलो.
सखे, ज्या क्षणी तुझ्या टाळण्याचे कारण जाणवले, तेव्हा स्वत:ला तुझ्यापासून दूर केले. तुला माझ्यातून दूर करणे मात्र जमले नाही. माझी तर जिवंत राहायचीही इच्छा नव्हती; तुझ्या डोळ्यांनी जगायला भाग पाडले. देह टाळून थेट मनापर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग शोधत राहिलो. अजूनही गवसला नाही. तुला सापडलाय का गं?
